Razem z Kamilem opisywaliśmy na fanpage’u budowę jego Ringtoola, BMW E36. W pewnym momencie pojawił się wątek TÜV i legalizacji przeróbek.
Dlatego Kamil postanowił dokładniej wyjaśnić, jak to naprawdę wygląda z tym strasznym TÜV-em.
Wprowadzenie
Co to jest TÜV?
TÜV-em potocznie nazywamy przegląd techniczny (Hauptuntersuchung) oraz badanie emisji spalin (Abgasuntersuchung).
Czy TÜV to naprawdę TÜV?
Wielu z Was myśli, że TÜV to po prostu nazwa przeglądu technicznego, który w Niemczech robimy co 2 lata. Nic bardziej mylnego. TÜV to tylko jedna z organizacji, które przeprowadzają niemieckie przeglądy.
Ponieważ była to jedna z pierwszych takich organizacji, ludzie zaczęli nazywać przegląd (Hauptuntersuchung i Abgasuntersuchung) TÜV-em. I tak zostało do dziś.
Czy TÜV to jedyna taka organizacja w Niemczech?
Nie. Przeglądami technicznymi zajmują się również inne organizacje, na przykład GTÜ, KÜS czy DEKRA.
Kto robi przegląd, a kto badanie spalin?
Przegląd techniczny przeprowadzi tylko odpowiednio wyszkolona osoba z TÜV, GTÜ, KÜS lub DEKRA.
Z kolei badanie emisji spalin zrobi zarówno przeszkolona osoba z tych organizacji, jak i ktoś spoza nich, kto ma odpowiednie uprawnienia. Mogą to być na przykład mechanicy w warsztatach samochodowych.
Jak przebiega niemiecki przegląd techniczny?
Nieważne, czy pojedziecie sami na stację diagnostyczną, czy oddacie auto do warsztatu. Przebieg jest PRAWIE zawsze taki sam. Najpierw auto przechodzi badanie spalin (Abgasuntersuchung), a potem przegląd techniczny (Hauptuntersuchung).
Przegląd na stacji diagnostycznej
Przyjeżdżamy, oddajemy klucze i dokumenty. Diagnosta wjeżdża na stanowisko i robi swoje, a na koniec mówi, czy podbije przegląd. To szybka opcja (30–60 minut), pod warunkiem że z autem wszystko jest w porządku.
Jeśli jednak coś jest nie tak, na przykład klocki i tarcze są zużyte, auto nie przejdzie przeglądu. Wtedy w ciągu miesiąca musimy wymienić zużyte części i wrócić na stację. Diagnosta sprawdzi naprawę i dopiero wtedy podbije przegląd.
Przegląd w warsztacie samochodowym
Tutaj sytuacja wygląda podobnie. Przyjeżdżamy i oddajemy klucze oraz dokumenty. Następnie mechanik robi badanie spalin i sprawdza auto, zanim w warsztacie pojawi się diagnosta. Dzięki temu ewentualne usterki, na przykład zużyte klocki i tarcze, usunie jeszcze przed właściwym przeglądem.
Ta opcja zajmuje więcej czasu, bo zwykle auto zostaje w warsztacie na pół dnia lub cały dzień. Za to tego samego dnia mamy przegląd i wymienione hamulce. Nie musimy też wracać na ponowny przegląd, co oszczędza sporo czasu i stresu.
Do kiedy mam przegląd i jak często go robić?
Datę przeglądu sprawdzisz w dowodzie rejestracyjnym oraz na naklejce na tylnej tablicy. Naklejka ma cyfry od 1 do 12, czyli miesiące. Cyfra na godzinie 12 oraz liczba w środku pokazują, w którym miesiącu i roku kończy się przegląd.
W Niemczech przegląd robimy co 2 lata. Wyjątkiem jest nowe auto, którego pierwszy przegląd jest ważny 3 lata.
Czy muszę zrobić przegląd dokładnie w terminie?
Oczywiście przegląd możesz zrobić wcześniej, ale również później. W Niemczech wolno bezkarnie przeciągnąć termin o 2 miesiące. Jeśli więc masz przegląd do stycznia 2022, możesz go zrobić dopiero w marcu.
Przy dłuższym opóźnieniu grozi Ci jednak kara w razie kontroli policji: przy 2–4 miesiącach 15 €, przy 4–8 miesiącach 25 €, a powyżej 8 miesięcy 60 € i 1 punkt.
Auto na polskich tablicach a przegląd w Niemczech
Tak, auto na polskich numerach przejdzie przegląd w Niemczech. W Niemczech taki przegląd jest ważny 2 lata, a w Polsce oczywiście tylko rok.
UWAGA: diagnosta zrobi go wyłącznie według niemieckiego prawa. Przegląd przejdzie więc auto seryjne albo, z przymrużeniem oka, lekko zmodyfikowane, na przykład na innych felgach w podobnym rozmiarze. W przeciwnym razie diagnosta odmówi, bo nie ma podstaw ani dowodów, że modyfikacje są bezpieczne.
TÜV - Modyfikacje i ich legalizacja
Chyba każdy wie, że legalizacja przeróbek w Niemczech nie jest tak prosta jak w Polsce. Po pierwsze, części są droższe, bo przed wejściem na rynek przechodzą testy. Po drugie, za legalizację często trzeba zapłacić naprawdę grube pieniądze.
A na koniec policjant podczas kontroli stwierdza, że z autem coś jest nie tak. Wtedy grozi mandat, a w najgorszym wypadku laweta (nawet 2 tygodnie bez auta) i ponowne badanie. Chore, prawda? Jednak jeśli chcemy coś zmienić w aucie, musimy przez to przejść.
Ale czy diabeł naprawdę jest taki straszny? Tak naprawdę, jeśli nie idziemy bardzo grubo, legalizacja nie jest aż tak skomplikowana. Z doświadczenia wiemy, że ludzie często kupują części bez sprawdzenia, czy w ogóle da się je zalegalizować. Potem, gdy przegląd wypada negatywnie, narzekają, że TÜV niszczy marzenia.
Tymczasem znając wymogi i przebieg przeglądu, można sobie bardzo ułatwić życie. Wszystko znajdziesz w internecie albo dopytasz na stacji diagnostycznej. Informacji jest jednak dużo i czasem trudno zrozumieć, co zrobić, by diagnosta zalegalizował przeróbki. Jeśli masz problem lub pytanie, napisz do Kamila prywatnie – na pewno pomoże. Zajmuje się tym na co dzień, więc takie pytania nie są mu obce.
Zanim zaczniesz modyfikować auto, odpowiedz sobie na jedno, piekielnie ważne pytanie. Czy chcesz tylko lekko zmodyfikować auto, na przykład zmienić felgi, obniżyć zawieszenie i założyć sportowy wydech? A może budujesz Ringtoola i przebudujesz auto od podstaw?
Drobne modyfikacje
Jeśli należysz do pierwszej grupy, nie masz się czego bać. Do prawie każdej części dostaniesz odpowiedni certyfikat, który bardzo ułatwi legalizację. W efekcie prawie każdy diagnosta zalegalizuje ją bez problemów. Pamiętaj jednak, by przy zakupie sprawdzić, czy do części dostaniesz certyfikat, bo to podstawa legalizacji.
Budowa Ringtoola
Jeśli jednak budujesz Ringtoola albo mocno modyfikujesz auto, nie jest już tak łatwo. Większość stacji diagnostycznych nie ma uprawnień do legalizacji tylu różnych przeróbek. Inne nawet nie chcą o tym słyszeć, bo to dużo pracy albo boją się o posadę.
Dlaczego? W Niemczech diagnosta odpowiada za to, co zalegalizował, nawet po kilku latach. Wyobraź sobie, że diagnosta zalegalizuje Ci nowe zawieszenie, felgi i dystanse. Potem podczas kontroli policji, albo co gorsza po kolizji, okazuje się, że koła były za duże i ocierały o nadkola. Wtedy konsekwencje poniesie diagnosta, a w najgorszym razie straci pracę.
Dlatego większość diagnostów przy jakichkolwiek wątpliwościach woli odmówić. Natomiast na innej stacji, u doświadczonego diagnosty, usłyszymy, że nie ma najmniejszego problemu. Co więcej, nie każdy diagnosta w Niemczech ma takie same uprawnienia.
Zanim więc zaczniesz mocno modyfikować auto, podjedź na stację diagnostyczną lub do warsztatu z przeglądami TÜV. Powiedz, co chcesz zmienić, a diagnosta powie Ci, co jest wymagane i czy legalizacja w ogóle jest możliwa.
Jeśli już zmodyfikowałeś auto i chcesz tylko wszystko zalegalizować, najpierw zadzwoń na stację. Powiedz, co chcesz zalegalizować. Dzięki temu unikniesz sytuacji, że stacja takich legalizacji nie robi albo trzeba się specjalnie umawiać, bo zajmuje się nimi tylko jeden diagnosta.
Legalizacja w warsztacie
Wspominałem, że przegląd zrobisz również w warsztacie, który oferuje przeglądy na miejscu. A jak wygląda tam legalizacja przeróbek?
Oczywiście modyfikacje zalegalizujesz także w warsztacie, który oferuje takie usługi. Zdaniem Kamila to nawet dużo lepsza opcja niż stacja diagnostyczna. Dlaczego? Diagności pracujący w warsztatach są zwykle znacznie bardziej doświadczeni. W efekcie nie robią takich problemów jak mniej doświadczeni koledzy na stacjach. Dlatego w takich warsztatach zawsze jest kolejka na terminy legalizacji TÜV.
Wystarczy spojrzeć na niemieckie Ringtoole. Mało kto jeździ z nimi na stacje diagnostyczne. Zamiast tego właściciele legalizują je w warsztatach tuningowych, szczególnie w okolicy Nürburgringu. Tamtejsi diagności mają dużo doświadczenia z takimi przeróbkami i wiedzą, że pracownicy warsztatu wszystko już sprawdzili. Gdyby coś było nie tak, warsztat nie oddałby auta do przeglądu, tylko odesłał je właścicielowi lub poprawił usterki.
Co lepsze? Stacja Diagnostyczna czy Warsztat
Wszystko zależy od tego, jak mocno zmodyfikowaliśmy auto. Jeśli dokupiliśmy tylko koła z odpowiednimi papierami, a reszta jest seryjna, najlepszym i najtańszym wyborem jest stacja diagnostyczna.
Jeśli jednak mocno przerabiamy auto, zawsze wybierzmy warsztat, najlepiej tuningowy lub motorsportowy. To droższa opcja, bo warsztat nie robi tego za darmo. Z doświadczenia wiemy jednak, że ostatecznie wychodzi taniej. Tamtejsi diagności wiedzą bowiem, co i jak, i nie kręcą nosem. Nie trzeba więc na przykład wymieniać zawieszenia tylko dlatego, że diagnosta ma taki kaprys.
Jakie papiery są potrzebne?
Istnieje wiele rodzajów certyfikatów, dokumentów i potwierdzeń. Zaliczają się do nich nawet kopie legalizacji lub dowodów rejestracyjnych. Różnią się tym, czy i w jakim stopniu diagnosta musi dodatkowo sprawdzić część. Ponieważ jest ich naprawdę dużo, omówimy tylko 3, które najczęściej dostaniesz do części. Jak już pisaliśmy, w razie pytań napisz do Kamila – podpowie, co i jak.
ABE (Allgemeine Betriebserlaubnis)
To certyfikat, który potwierdza, że producent sprawdził części na Twoim modelu auta i spełniają one wszystkie wymogi TÜV. Części z ABE nie wymagają dodatkowej legalizacji. Po montażu nie musisz więc jechać na stację, wystarczy wozić certyfikat ABE na wypadek kontroli policji lub przeglądu.
Niektóre certyfikaty ABE wymagają jednak potwierdzenia przez diagnostę. Większość nie ma takiego wpisu, ale warto to sprawdzić, bo inaczej będą problemy podczas przeglądu lub kontroli.
Przykład: Kamil ma w swoim daily dystanse z ABE (tylko dla oryginalnych rozmiarów felg i opon), więc teoretycznie nie musiałby jechać na przegląd. Jednak w ABE jest zapis, że od felg 19-calowych diagnosta musi je potwierdzić. Kamil ma oryginalne koła, ale 20-calowe, więc musi potwierdzić ABE.
Na przeglądzie diagnosta szybko sprawdza, czy nic nie ociera, kasuje około 50 € i wydaje potwierdzenie. To bardzo dobre rozwiązanie dla tych, którzy chcą tylko poprawić wygląd auta, na przykład dystansami, sprężynami, spoilerami czy felgami.
UWAGA: certyfikaty ABE są ważne tylko wtedy, gdy auto jest prawie seryjne. Załóżmy, że masz sprężyny obniżające z ABE i chcesz wymienić felgi na inne, również z ABE. Wtedy oba certyfikaty tracą ważność, bo nowe felgi mogą nie pasować do obniżonego auta.
Po założeniu felg musisz więc pojechać na stację diagnostyczną. Diagnosta sprawdzi, czy wszystko jest w porządku, i wystawi dokument na felgi razem ze sprężynami. Od tej chwili ABE nie jest już potrzebne, bo ważny jest tylko dokument od diagnosty. Ten dokument wozisz na wypadek kontroli policji i na przegląd.
Ewentualnie możesz (a czasem wręcz musisz) wymienić w urzędzie dowód rejestracyjny na nowy, z wpisem legalizacji. Wtedy wozisz już tylko dowód.
Teilegutachten
To certyfikat z pełnymi danymi technicznymi, który potwierdza, że producent sprawdził części i pasują one do Twojego auta. Mimo to po montażu mogą działać niebezpiecznie. Przykładowo po założeniu gwintu diagnosta musi sprawdzić, czy jest dobrze zamontowany i ustawiony (wysokość, ocieranie kół o nadkola itp.).
Teilegutachten to najczęstszy certyfikat, jaki spotkasz przy zakupie części. Dlatego pamiętaj, że diagnosta zawsze musi ponownie sprawdzić takie części, najlepiej zaraz po montażu.
Festigkeitsgutachten
Ten certyfikat najczęściej dostaniesz do części motorsportowych, które nie przeszły pełnych testów. Zawiera tylko dane techniczne oraz informację, z jakich materiałów wykonano elementy. Aby zalegalizować takie części, musisz znaleźć stację, której diagności mają odpowiednie uprawnienia.
Części z homologacją FIA
A co z typowo motorsportowymi częściami, które nie mają ABE ani Gutachten, ale mają homologację FIA?
Wszyscy wiedzą, że takie części przeszły testy i sprawdzają się w autach rajdowych i wyścigowych. Dlaczego więc nie miałyby się sprawdzić w cywilnym aucie czy Ringtoolu? Niestety, brak podstaw do legalizacji i certyfikatów sprawia, że to duży problem. Dlatego lepiej unikać części, które mają tylko homologację FIA.
Bardzo, ale to bardzo niewielu diagnostów potrafi zalegalizować na przykład fotele FIA. Co więcej, niektórych części nie da się zalegalizować wcale, choć mają homologację FIA. Przykładem są sportowe pasy bezpieczeństwa.
Wynika to z tego, że prawie wszystkie pasy FIA mają klamrę obrotową zamiast przycisku „Press”. Według wymogów TÜV pasy na drogach publicznych muszą mieć właśnie przycisk „Press” (a Nürburgring podczas jazd publicznych to zwykła, choć płatna droga). Ratownicy znają bowiem tylko taki sposób rozpinania i przy wypadku mogliby mieć problem z klamrą obrotową.
Jeśli więc chcesz legalnie używać prawdziwych pasów motorsportowych, jedyną opcją są Schroth Profi II-FE ASM lub Schroth Profi III-FE ASM. Mają one opatentowane klamry z przyciskiem „Press” i certyfikat ABE!
Części kupione w Polsce
Na sam koniec kilka słów o częściach z Polski.
Wiele osób kupuje części właśnie w Polsce, a potem ma z nimi problemy. Oczywiście nie dotyczy to wszystkich części. Jednak nawet niemieccy producenci często robią osobne wersje: pod wymogi TÜV oraz EXPORT.
Na przykład gwint w wersji eksportowej nie ma wybitych tych samych numerów co wersja na rynek niemiecki. W efekcie, choć marka i model się zgadzają, pojawiają się duże problemy. Zawieszenia w wersji eksportowej nie da się zalegalizować, więc trzeba wrócić do oryginału albo kupić je jeszcze raz. Warto na to uważać, kupując części w Polsce.
Podsumowanie
Jak widzicie, z tymi modyfikacjami nie jest aż tak strasznie. Wystarczy dobrze się przygotować, wszystko przemyśleć i kupować odpowiednie części. Mimo wszystko sporo naszych rodaków mieszkających w Niemczech jeździ po Ringu mocno przerobionymi autami na polskich numerach (patrz zdjęcie poniżej)… czyli coś jest na rzeczy 😉
Kamil Błasiak / Łukasz Formella
