Postanowiłem opisać, co możesz, a co koniecznie musisz przerobić w swoim aucie. Dzięki temu jazda po bardzo wymagającej Północnej Pętli będzie efektywniejsza, przyjemniejsza i bezpieczniejsza.

Wszystkie zmiany opiszę na przykładzie mojej Hondy Civic Type R EP3 z 2005 roku, kupionej w salonie z samego końca produkcji. Zawsze przyjeżdżałem nią z Polski na Nürburgring na kołach, czyli około 1100 km.

Nigdy nie katowałem jej do granic możliwości, ani na co dzień, ani na torze. Nie jeździłem na przykład 8 rund z rzędu. Po prostu jeździłem z głową i uczyłem się auta oraz toru. Z roku na rok coś w nim zmieniałem i właśnie tym chcę się z Tobą podzielić.

Warto też dodać, że dzisiejsze mocne hot hatche mają większość opisanych rzeczy już seryjnie. Ja natomiast musiałem wszystko sam dokładać, ustawiać i przerabiać.

1. HAMULCE

Po pierwszej wizycie na torze we wrześniu 2005 roku wiedziałem, że najpierw muszę poprawić hamulce. Właściwie wiedziałem to, zanim jeszcze kupiłem auto 😉 Na początek wymieniłem przewody hamulcowe na Goodridge w oplocie stalowym.

Seryjne przednie hamulce 300mm

Pękające klocki

Rok później, w 2006, było trochę lepiej. Jednak seryjne klocki zaczęły piszczeć i stukać. Po powrocie okazało się, że wszystkie przednie klocki pękły na całej szerokości.

Wymieniłem je więc na nowe. Po kolejnym wyjeździe w 2007 sprawdziłem je i znowu to samo: każdy przedni klocek był pęknięty w połowie.

Może nie wiesz, ale CTR EP3 waży około 1200 kg, więc to bardzo lekkie auto. Dlatego nie wiem, czy to Nürburgring był aż tak wymagający, czy fabryczne klocki Hondy miały wadę. Zgłosiłem reklamację w Hondzie, ale jej nie uznali. Zaproponowali jedynie darmowe przetoczenie tarcz <lol>

Big Brake Kit Stoptech

W efekcie wkurzyłem się i zimą 2008/2009 sprowadziłem ze Stanów BIG BRAKE KIT STOPTECH: tarcza 328 mm i zacisk 4-tłoczkowy. Dla porównania seria ma 300 mm i 1 tłoczek. Co ważne, zestaw mieścił się pod fabryczną felgę bez żadnych dystansów.

BBK Stoptech 328mm
BBK, przerwa zacisku od ramion felgi ok 1mm

Po dotarciu zestawu od razu wymieniłem klocki Stoptech na Ferodo DS2500. Ponadto zmieniłem seryjny płyn na Motul 5.1. Już na zwykłej ulicy cały układ hamował znakomicie.

Natomiast wizyta na torze w 2009 roku pokazała, że to był strzał w dziesiątkę. Po jednej rundzie opony i hamulce były idealnie rozgrzane, a auto stawało dęba! Nie musiałem też prowadzić dodatkowego chłodzenia hamulców przez halogeny, bo nic się nie przegrzewało.

Wreszcie mogłem bez stresu hamować z dużych prędkości, a tych na Ringu nie brakuje. Hamulce z tyłu zostawiłem natomiast seryjne.

2. OPONY

Wszystko działało bardzo dobrze, ale z czasem seryjne opony Bridgestone RE040 (na zdjęciu powyżej) przestały dawać radę. Z biegiem lat strasznie stwardniały i nie dało się na nich jeździć. ABS wariował, a przy większej mocy (o niej później) nie dało się przyspieszać.

Jako nowe opony były jednak w porządku. Miały twardą ściankę boczną i nie kładły się w zakrętach. Do seryjnej mocy i zawieszenia pasowały idealnie. Jedyna wada: były dość głośne.

Po rozeznaniu tematu w 2011 roku kupiłem semislicki Yokohama Advan Neova AD08 w moim seryjnym rozmiarze 205/45/17. Co więcej, cena była bardzo dobra jak na oponę tego typu.

AD08 po jednej rundzie

Na zdjęciu powyżej widać, jak wyglądały po jednej rundzie. Kleiły się rewelacyjnie na każdym okrążeniu. Co ważne, w deszczu również dało się na nich normalnie jechać. Nie raz trafiłem na ulewę na autostradzie i nigdy nie było problemu z aquaplaningiem.

Hamulce po powrocie z toru (po trasie ok 3000km)

Taki zestaw, czyli skuteczny duży hamulec i opona semislick, pozwolił mi robić lepsze czasy. W efekcie z każdą rundą frajda była coraz większa, a czasy grubo poniżej 10 minut BTG stały się normą. Oczywiście seryjnym autem też dałoby się zrobić podobny czas, ale ja aż tak dobry nie byłem.

3. ZAWIESZENIE

Gdy już ogarnąłem hamulce i opony, zacząłem zauważać niedoskonałości zawieszenia. Z forów wiedziałem, że da się dużo poprawić. Nie chciałem jednak wydawać fortuny na profesjonalny zawias, na którym w męczarniach dojeżdżałbym z Polski na Nürburgring.

Korespondowałem wtedy z Raeder Motorsport, który w tamtych latach przerabiał mnóstwo CTR-ów pod Ring. Do EP3 montowali zawieszenia KW V2 lub Competition. Po profesjonalnym ustawieniu pod Nordschleife auto wyglądało jednak tak:

CTR EP3 przygotowany przez Raeder Motorsport /ich logo na progu/
CTR EP3 przygotowany przez Raeder Motorsport /ich logo na klapie i progu/

Tył był bardzo mocno obniżony, co optycznie zupełnie mi się nie podobało. Tak wyglądały wszystkie ustawione przez nich EP3. Za to jeździły baaardzo szybko. Właściciele tych CTR-ów zgodnie twierdzili, że zawieszenie to jedna z najważniejszych rzeczy na Nürburgringu.

Ja natomiast postanowiłem zostawić serię i pobawić się ustawieniami. Z angielskiego forum CTR ściągnąłem ustawienia FRSU (Fast Road Set Up), czyli inne kąty i zbieżności. Do ich ustawienia potrzebowałem regulowanych tylnych wahaczy Camber Kit Eibach SPC. Z przodu wystarczyła śruba regulacyjna.

Po ustawieniu wszystkiego i dołożeniu grubszego przedniego stabilizatora z wersji JDM auto zaczęło jeździć w zakrętach aż za szybko jak na moje umiejętności 🙂 Jak się okazało, była to kluczowa modyfikacja pod Północną Pętlę.

4. SILNIK, NAPĘD

Szpera (LSD)

Seryjna moc EP3 to 200 KM. Niestety auto nie miało też seryjnie szpery (LSD). Szybko zauważyłem, że jazda po torze przednim napędem bez LSD to trochę porażka, nawet przy seryjnej mocy.

Dlatego pod koniec gwarancji, w 2008 roku, kupiłem nową szperę i zamontowałem ją przed kolejnym wyjazdem. Hamulce, opony i ustawienia zawieszenia były wtedy jeszcze seryjne.

Po tej modyfikacji auto stało się zupełnie inne. Kierownicę aż wyrywało z rąk, a samochód pięknie zacieśniał każdy zakręt przy dodawaniu gazu. Po prostu bajka! Co więcej, ze szperą po raz pierwszy złamałem 10 minut BTG.

LSD JDM do EP3

Brak mocy na torze GP

Tak uzbrojony pojechałem w 2008 roku kolejny raz na Nürburgring. Po kilku kółkach na Nordschleife dowiedziałem się, że tor Grand Prix też jest otwarty dla jazd publicznych. Bez zastanowienia wykupiłem więc 2 sesje po 15 minut, żeby sprawdzić szperę w ciaśniejszych zakrętach.

Wtedy po raz pierwszy dotarło do mnie, że brakuje mi mocy. Na prostej startowej GP nie mogłem dogonić zwykłego, seryjnego Subaru WRX. Na Ringu nie odczuwałem tego aż tak mocno. No, może pod górę za Bergwerk w stronę Karuzeli czuć było, że auto puchnie 🙂

Po powrocie postanowiłem więc zająć się tematem i auto trafiło do Dominika w Warszawie na lekkie modyfikacje. BBK Stoptecha jeszcze wtedy nie miałem. Zamontowałem go dopiero tuż po zwiększeniu mocy.

Pełną listę modyfikacji w kolejności znajdziesz na samym końcu. W skrócie, aby zwiększyć moc, zrobiłem: dolot (CAI w zderzaku), kolektor ssący, dużą przepustnicę TODA oraz cały wydech z kolektorem TODA. Do tego doszła elektronika HONDATA KPRO ze strojeniem na hamowni.

Strojenie i pomiar mocy po modyfikacjach

Efekt: 240 KM

Rezultat to 240 KM i 240 Nm (seria: 200 KM i 196 Nm). Niby niewiele, ale w pewnym zakresie obrotów przyrost momentu sięgał aż 60 Nm. Pamiętaj przy tym, że to wolnossący silnik K20A2. Przy wadze około 1200 kg było więc więcej niż dobrze.

Do tego ten dźwięk z dolotu CAI i wydechu TODA bez katalizatora 😉 Naklejka na wydechu mówiła zresztą wszystko: RACING USE ONLY 🙂

RACING USE ONLY

Po prostu SZTOS. Natychmiastowej reakcji na gaz przy dużej przepustnicy (jeszcze na linkę) nie da się opisać. Po strojeniu silnik kręcił się do 8400 rpm, a na obrotomierzu było prawie 9000 rpm!

Wreszcie, gdy ktoś zjechał na prawo, mogłem go od razu wyprzedzić i odjechać. Podobnie za zjazdem Breidscheid auto już nie puchło i w końcu przyspieszało pod górę.

Jak pisałem wcześniej, z tą mocą nie dało się jeździć na coraz starszych i twardszych Bridgestone RE040. Dopiero semislicki AD08 razem z BBK Stoptecha pokazały, ile jeszcze brakuje mi, żeby ogarnąć auto na torze. Ostatecznie przerobione i ustawione auto robiło wysokie 8 minut BTG przy mniejszym ruchu i bez żółtych flag.

Oto link do strony Doktora z moim samochodem i przeróbkami:

ECU PERFORMANCE Civic Type R No46

Silnik K20A2 po modyfikacjach

PODSUMOWANIE

Z perspektywy czasu i mojego doświadczenia mogę polecić następującą kolejność modyfikacji:

Hamulce – o nie musisz zadbać przede wszystkim. Jeśli przegrzejesz je na pierwszej rundzie, to więcej już nie pojeździsz, a rozczarowanie będzie ogromne. Dobry klocek (Ferodo, Endless), świeży płyn i dodatkowy dolot do chłodzenia tarcz powinny wystarczyć na Ringu nawet w seryjnym aucie. Oczywiście, jeśli możesz dokupić BBK, nie zastanawiaj się ani chwili.

Zawieszenie – to druga kluczowa sprawa, jeśli chcesz sprawnie i szybko jeździć po Ringu. Jeżeli planujesz więcej okrążeń, przestaw chociaż seryjny zawias na bardziej agresywny. Najlepiej sprawdzi się zawieszenie typu KW V2, V3 czy Öhlins z dobrym ustawieniem pod Nordschleife.

Widać to na przykładzie Suzuki Swift Sport z wypożyczalni Rent4Ring. Mimo małej mocy, dzięki dobrze ustawionemu zawieszeniu, potrafią objechać niejedno dużo mocniejsze auto.

Opony – równie ważna sprawa. Na seryjnych oponach pilnuj przede wszystkim ciśnienia i sprawdź je przed wjazdem na tor. Następnie skoryguj je na rozgrzanej oponie, a jazda będzie efektywniejsza. Taka opona powinna wystarczyć na kilka okrążeń.

Koła dokręcaj kluczem dynamometrycznym dokładnie według zaleceń producenta. Najlepiej na torze sprawdzi się oczywiście opona typu SEMISLICK.

Moc – zostaw ją na sam koniec. Zanim dobrze poznasz tor i się w niego wyjeździsz, seryjna moc na pewno wystarczy. Dopiero z czasem warto myśleć o jej podnoszeniu.


Chronologiczna lista modyfikacji i czasy BTG

  • 2005.06 – zakup Hondy Civic Type R
  • 2006.04 – przewody hamulcowe w oplocie / >10 min. BTG
  • 2008.04 – LSD szpera / <10 min BTG
  • 2009.03 – * * podniesienie mocy + grubszy przedni stabilizator JDM
  • 2009.05 – BIG BRAKE KIT STOPTECH /klocki DS2500/ / ok.9:30min BTG
  • 2011.04 – opony semislick Yokohama ADVAN NEOVA AD08
  • 2011.05 – modyfikacja zawieszenia FRSU / wysokie 8 min. BTG ( na finalnym setupie: BBK+SEMISLICK+ZAWIESZENIE )
  • 2016.07 – sprzedaż CTRa 🙁

** Szczegółowa lista przeróbek (podniesienie mocy)

  • dolot CAI Injen
  • kolektor ssący RBC (Accodr EuroR)
  • uszczelka heatshield HONDATA
  • adapter KARCEPTS
  • duża przepustnica TODA
  • kolektor wydechowy TODA 
  • wydech środkowy, końcowy TODA
  • elektronika Hondata KPro
  • wkładki poliuretanowe poduszek silnika ES
Po kołach widać jak przednie hamulce mocno pylą po kilku rundach.

Łukasz Formella

Podobne wpisy